ĐIỀU 3: LUẬT METADATA — MỌI THỨ PHẢI CÓ NHÃN DÁN

§1. Nguyên tắc

Mỗi thực thể, kể cả đơn vị nhỏ nhất, phải mang metadata đầy đủ. Metadata phải tìm kiếm được (search/query).

Metadata = ngôn ngữ để hệ thống TỰ HIỂU MÌNH. Khi metadata đủ → AI tự trả lời: thực thể này dùng ở đâu? ai quản lý? liên quan gì? trạng thái?

§2. Khung metadata bắt buộc

Field	Mục đích	Bắt buộc
code	Mã PREFIX-NNN	✅
name	Tên hiển thị (VN)	✅
name_en	Tên tiếng Anh (cho AI/agents)	✅
description	Mô tả mục đích kinh doanh	✅
classification	Phân loại: core/module/data/governance/operational	✅
status	Vòng đời: draft → active → deprecated → retired	✅
owner	Ai/agent chịu trách nhiệm	✅
layer	Tầng kiến trúc (1-5)	✅

§3. Khung metadata mở rộng (tuỳ chọn)

Field	Mục đích	Bắt buộc
tags	Nhãn tự do, dùng cho search/filter	🟡
used_by	Danh sách thực thể đang dùng (dependency ngược)	🟡
triggers	Danh sách sự kiện mà thực thể này kích hoạt	🟡
triggered_by	Danh sách sự kiện kích hoạt thực thể này	🟡
related_to	Liên kết tới thực thể liên quan (không phải dependency cứng)	🟡

Nguyên tắc mở rộng: Khi tương lai phát sinh loại metadata mới → thêm field vào khung. KHÔNG tạo bảng riêng cho metadata. Metadata gắn liền với thực thể, không tách rời.

§4. Metadata cho checkpoint và quy trình

Checkpoint là thực thể → cần metadata đầy đủ:

• CP type: nằm trong bao nhiêu tổ hợp? trigger bao nhiêu quy trình? đang dùng ở đâu?
• CP set: chứa bao nhiêu checkpoints? gắn với node nào? quy trình nào dùng?
• CP instance: đang ở trạng thái nào? ai verify? bằng chứng gì?

Quy trình Tầng 4 (khách hàng) sẽ có hàng ngàn checkpoint instances → metadata PHẢI query được để trả lời: "Khách hàng X đã qua những checkpoint nào? Còn thiếu gì?"

§5. Hệ quả

Thêm 1 label mới cho 20.000 fields → phải có batch update 1 lệnh. Làm thủ công từng field → thiết kế SAI.

§6. Công cụ có sẵn

Directus meta.note (mô tả), meta.group (phân loại), translations (đa ngôn ngữ) đã có sẵn. ✅ ĐÃ KHAI THÁC: meta.note 100% filled, meta.group 86.8% filled. Tools: dot-metadata-audit + dot-metadata-fill.