ĐIỀU 37 — LUẬT TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN TRỊ v3.3

(Governance Organization Law — BAN HÀNH)

v3.3 | S150+ (2026-04-01) | Council: Gemini 9.0/9.5 + GPT 7.9 = THÔNG QUA v3.3 = v3.2 + 6 sửa từ Council vòng 2 (F1-F6). Rà soát: 11 NT ✅ | 3 CQ ✅ | Scale 500 luật/1000 cơ quan ✅ | Council 2 vòng ✅ Tuân thủ: HP v4.4.0 (11 NT), Điều 0, 0-B, 0-G, 0-H, 5, 13, 14, 22, 24, 26, 28, 29, 31, 32, 35, 36 ★ S165: Khôi phục nội dung đầy đủ §1-§12 (trước đó bị cắt cụt do agent S157 upload thiếu).

★ GHI CHÚ VẬN HÀNH (S157 — Điều 38 triển khai)

law_registry → normative_registry (Điều 38 v2.3). Đ38 gộp law_registry vào normative_registry (chứa cả laws + TDs + amendments). Điều 37 vẫn tham chiếu "law_registry" trong nội dung luật (enacted = bất biến). Thực tế production:

normative_registry = bảng thật (chứa laws + TDs)

v_law_registry = VIEW read-only lọc doc_type = 'law' cho backward compatibility

Tất cả FK trong governance_relations, law_jurisdiction, law_dot_enforcement → trỏ normative_registry.code

MỤC TIÊU

Xây dựng hệ thống quản lý chiều TOP-DOWN (Luật → Cơ quan → Thực thể) để KHỚP với chiều BOTTOM-UP đã có (Thực thể → Khai sinh → Phân loại). Khi 2 chiều khớp nhau qua mọi tầng trung gian → không gì lọt.

Sau khi Điều 37 hoàn thành, hệ thống PHẢI trả lời được MỌI câu hỏi sau bằng 1 query PG:

#	Câu hỏi	Trước Đ37
1	Có bao nhiêu luật? Enacted? Draft?	❌ Đọc text
2	Luật X quản lý domain nào? Phạm vi đến đâu?	❌ Đọc text
3	Domain nào CHƯA có luật quản lý? (khoảng trống)	❌ Không ai biết
4	2 luật nào CHỒNG CHÉO phạm vi?	❌ Không ai biết
5	Luật X có bao nhiêu DOT thực thi? Luật nào 0 DOT? ("tủ kính")	❌ Không ai biết
6	DOT Y phục vụ luật nào? DOT nào "hoang dã" (0 luật)?	❌ Phải nhớ
7	Collection Z thuộc phạm vi luật/cơ quan nào? Collection nào "vô chủ"?	❌ Phải nhớ
8	Cơ quan A có liên kết với cơ quan B không? Liên kết nào hỏng?	❌ Không kiểm tra
9	Khi tạo cơ quan mới → đã đăng ký + liên kết đủ chưa?	❌ Trí nhớ
10	Toàn bộ bộ máy quản trị đang khỏe hay đang lỗi?	❌ Không dashboard
11	Luật enacted nhưng cơ quan thực thi ngừng hoạt động?	❌ Không phát hiện

Sau Điều 37: TẤT CẢ 11 câu = ✅.

5 NHIỆM VỤ CHÍNH

#	Nhiệm vụ	Nghĩa	Sản phẩm
NV1	Đăng ký cơ quan thực thi	Biết có gì, loại gì, thuộc luật nào. Sinh ra = đăng ký. Không đăng ký = mồ côi.	`normative_registry` (★ thay law_registry) + `governance_registry`
NV2	Quản lý liên kết luật ↔ cơ quan	Ai phục vụ ai, ai phụ thuộc ai — từ khi sinh, trong quá trình, đến nghỉ hưu/xóa. Tận dụng PG catalog (NT11).	`governance_relations` + `law_dot_enforcement`
NV3	Quản lý phạm vi bao trùm của luật	Luật nào cover domain nào. Khoảng trống + chồng chéo → ma trận đơn giản.	`law_jurisdiction` + 6 ma trận pivot
NV4	Định nghĩa rõ thuật ngữ	Cơ quan, Thực thể, Nhà máy, Liên kết, Hợp đồng, Phạm vi, Mồ côi — mỗi từ 1 nghĩa duy nhất.	`terminology-glossary.md` Section 8
NV5	Quản lý rủi ro thực thi	Luật enacted nhưng cơ quan thực thi ngừng hoạt động → phát hiện + escalate.	DOT-GOV-VERIFY + MTX-GOV-HEALTH

KHÔNG PHẢI NHIỆM VỤ CỦA ĐIỀU 37

Quản lý từng thực thể cụ thể (Điều 0-G, 35, 36)
Nội dung chi tiết từng luật (Điều tương ứng)
Xử lý trùng lặp cụ thể (Điều 14)
Self-healing cụ thể (Điều 22)
Knowledge graph phổ quát cho mọi entity
Chuẩn hóa nội dung text luật

§1. GIẢI THÍCH TỪ NGỮ (riêng Điều 37)

Chi tiết đầy đủ: terminology-glossary.md Section 8.

Thuật ngữ	Định nghĩa
Luật (Law)	Điều luật trong Hiến pháp. Có mã LAW-XX. Luật QUY ĐỊNH, không tự làm. Tầng đỉnh top-down.
Cơ quan (Agency)	Hệ thống có thẩm quyền quản lý. 3 loại: Collection, DOT, Nhà máy. QUẢN LÝ thực thể, không phải thực thể.
Thực thể (Entity)	Đối tượng BỊ QUẢN LÝ.
Nhà máy (Factory)	Loại cơ quan đẻ ra thứ khác. Thuộc tính `output_target`: user/system/assembly.
Liên kết (Relation)	Quan hệ giữa cơ quan/luật. ≠ Hợp đồng. 2 tầng: vật lý (PG tự biết, READ-ONLY) + logic (khai báo).
Hợp đồng (Contract)	Liên kết có NGHĨA VỤ bắt buộc. Hợp đồng ⊂ Liên kết.
Phạm vi (Jurisdiction)	Tập domains + collections mà 1 luật/cơ quan chịu trách nhiệm.
Mồ côi Điều 37	Cơ quan thiếu liên kết cần thiết (top-down). ≠ mồ côi Điều 0-G (bottom-up).
Khoảng trống (Gap)	Domain/collection không thuộc phạm vi luật nào.
Chồng chéo (Overlap)	2 luật cùng primary trên 1 domain. Cần review, không nhất thiết lỗi.

§2. TUYÊN BỐ CỐT LÕI

"Hệ thống quản lý thực thể từ dưới lên (bottom-up) đã tốt. Nhưng thiếu quản lý từ trên xuống (top-down): Luật → Cơ quan → Thực thể. Điều 37 xây chiều top-down. Khi 2 chiều khớp nhau qua mọi tầng trung gian → hệ thống toàn vẹn."

5 TẦNG QUẢN LÝ (★ Council v3.0 — chuẩn hóa)

TẦNG 1: LUẬT         → normative_registry (★ thay law_registry, 38+ luật enacted)
    ↓
TẦNG 2: PHẠM VI      → law_jurisdiction (luật × domain: primary/secondary/reference)
    ↓
TẦNG 3: CƠ QUAN      → governance_registry (12+ cơ quan: collection/dot/factory)
    ↓
TẦNG 4: LIÊN KẾT     → governance_relations (vật lý + logic + hợp đồng)
    ↓
TẦNG 5: THỰC THI     → law_dot_enforcement (DOT nào thực thi luật nào, vai trò)

§3. PHẠM VI

TRONG phạm vi Điều 37:

Đăng ký Luật (mã, tên, phạm vi) trong PG
Đăng ký Cơ quan quản trị (Collection, DOT, Nhà máy) — chiều top-down
Quản lý Liên kết giữa Luật↔Cơ quan, Cơ quan↔Cơ quan, Luật↔Luật
Quản lý Phạm vi (jurisdiction) từng luật theo domain
Phát hiện: khoảng trống, chồng chéo, mồ côi, liên kết hỏng
Quy trình onboarding cơ quan mới + luật mới

NGOÀI phạm vi:

Vấn đề	Luật phụ trách	Điều 37 CHỈ làm
Nội dung chi tiết DOT	Điều 35	Biết DOT phục vụ luật nào
Tạo/xóa collection	Điều 36	Biết collection thuộc phạm vi luật nào
Khai sinh entity	Điều 0-G	Biết cơ quan khai sinh có hoạt động
Tạo/quản lý khuôn	Điều 28	Biết khuôn có liên kết với birth
Xử lý trùng lặp cụ thể	Điều 14	Phát hiện 2 cơ quan overlap scope

★ RANH GIỚI ĐIỀU 31 vs ĐIỀU 37:

Loại vấn đề	Điều 31 xử lý	Điều 37 xử lý
Lỗi kỹ thuật (trigger fail, FK broken)	✅ Phát hiện + báo cáo	❌
Vi phạm pháp luật (cơ quan A không hợp tác với B)	❌	✅ Phiên dịch lỗi → jurisdiction breach
Cơ quan ngừng hoạt động	Điều 31 phát hiện DOT không chạy	Điều 37 escalate: luật enacted mà cơ quan chết

§4. NGUYÊN TẮC

TOP-DOWN 5 TẦNG: Luật = gốc. Mọi cơ quan thuộc luật. Mọi luật có phạm vi.
KHAI TỐI THIỂU (NT11): PG catalog tự phát hiện liên kết vật lý. Chỉ khai cái PG KHÔNG tự biết. Khai lại = THIẾT KẾ SAI.
ASSEMBLY FIRST (NT8): Tận dụng dot_domains, meta_catalog, birth_registry, system_issues, pivot_definitions, PG catalog.
MỌI CƠ QUAN CÓ MÃ (NT1, Điều 0-G): Sinh ra → khai sinh → mã → mới hoạt động.
MA TRẬN ĐƠN GIẢN: Phức tạp → ma trận ✅/❌. Người và máy nhìn là rõ.
RELATION VẬT LÝ = READ-ONLY (★ Council): Liên kết PG catalog chỉ scan ghi. KHÔNG INSERT thủ công.
ENACTED = BẤT BIẾN (★ F1): Luật enacted không sửa. Muốn thay đổi → Amendment mới.
1 DOMAIN MAX 1 PRIMARY (★ F4): PG trigger chặn 2 luật primary cùng domain.
AGENT RULE CỨNG (★ F6): KB = context. PG = operational. Lệch → system_issues.
BOOTSTRAP CONFIDENCE GATE (★ F5): Sau seed → DOT-GOV-VERIFY → 0 critical = PASS.
VALIDATE FK THẬT (★ F2+F3): primary_collection + health_dot phải tồn tại và active.

§5. SCHEMA — 6 COLLECTIONS

THỨ TỰ TẠO (FK dependency):

normative_registry (đã có) → (law_jurisdiction, governance_registry, law_dot_enforcement) → governance_relations → governance_audit_log

5.1. `law_jurisdiction` — Phạm vi bao trùm

Field	Type	Constraint
id	integer	PK auto
law_code	string	NOT NULL, FK → normative_registry.code ON DELETE RESTRICT
domain	string	NOT NULL, FK → dot_domains.code ON DELETE RESTRICT
coverage_type	string	NOT NULL, PG CHECK (primary/secondary/reference)
description	text	nullable
status	string	DEFAULT 'active', PG CHECK (active/retired)
		UNIQUE(law_code, domain)

5.2. `governance_registry` — Danh bạ cơ quan

Field	Type	Constraint
code	string	PK (GOV-XXX)
name	string	NOT NULL
type	string	NOT NULL, CHECK (collection/dot/factory)
primary_collection	string	nullable, Trigger 4 validate
governing_law	string	nullable, FK → normative_registry.code
health_dot	string	nullable, Trigger 5 validate
status	string	DEFAULT 'active'
description	text	nullable
output_target	string	nullable, CHECK (user/system/assembly) — chỉ type=factory
composition_level	string	DEFAULT 'compound'
species_code	string	DEFAULT 'agency'

5.3. `law_dot_enforcement` — Sổ thực thi DOT

Field	Type	Constraint
id	integer	PK auto
law_code	string	NOT NULL, FK → normative_registry.code ON DELETE RESTRICT
dot_code	string	NOT NULL, Trigger 7 validate
enforcement_role	string	NOT NULL, CHECK (primary/audit/support)
status	string	DEFAULT 'active'
		UNIQUE(law_code, dot_code)

5.3.1. Kế thừa enforcement và jurisdiction khi amend

Khi một luật enacted được amend theo Kiểu A (code-split — tạo code mới, bản cũ nhận superseded_by), hệ thống PHẢI tự động kế thừa dữ liệu governance từ code cũ sang code mới:

A. Kế thừa enforcement:

PG trigger trên normative_registry khi NEW.status = 'enacted': tự query predecessor (SELECT code FROM normative_registry WHERE superseded_by = NEW.code AND status = 'enacted'), rồi INSERT INTO law_dot_enforcement ... SELECT ... FROM law_dot_enforcement WHERE law_code = <old_code> ON CONFLICT DO NOTHING.
Nếu predecessor có 0 enforcement rows VÀ nrm_doc_type_config.requires_enforcement = true → INSERT system_issues kind = enforcement_gap_inherited, severity = warning. Cảnh báo nợ lịch sử, KHÔNG chặn enact.
Sau khi copy, nếu new code vẫn 0 active enforcement VÀ requires_enforcement = true → DOT_NRM_ENACT verify HARD FAIL. Đây là lỗi blocking — khác biệt với case warning ở trên.
Kiểu B (in-place, giữ code): bỏ qua — enforcement giữ nguyên.
Luật tĩnh không cần DOT: operator PHẢI set nrm_doc_type_config.requires_enforcement = false TRƯỚC khi enact. Không được để requires_enforcement = true mà không seed enforcement.

B. Kế thừa jurisdiction: 6. Cùng trigger kế thừa enforcement, tự động copy law_jurisdiction rows từ code cũ sang code mới (ON CONFLICT DO NOTHING). Đảm bảo ma trận bao phủ (Jurisdiction Matrix) liên tục. 7. Nếu amend thay đổi scope (thêm/bớt domain) → operator khai thủ công sau khi copy.

C. Nguyên tắc chung: 8. Mọi bước kế thừa PHẢI idempotent và replay-safe. Dùng ON CONFLICT DO NOTHING hoặc logic tương đương. Re-run trigger không được tạo duplicate.

5.4. `governance_relations` — Liên kết cơ quan/luật

Field	Type	Constraint
id	integer	PK auto
source_type	string	NOT NULL, CHECK (law/agency)
source_code	string	NOT NULL, Trigger 6 validate
target_type	string	NOT NULL, CHECK (law/agency)
target_code	string	NOT NULL, Trigger 6 validate
relation_type	string	NOT NULL (owner/depends_on/cooperates/enforces/produces/consumes)
discovery_method	string	NOT NULL, CHECK (manual/physical/inferred)
status	string	DEFAULT 'active'
description	text	nullable
		UNIQUE(source_code, target_code, relation_type)

★ RULE: discovery_method = 'physical' → READ-ONLY (Trigger 6)

5.5. `governance_audit_log` — Nhật ký kiểm toán

Field	Type	Constraint
id	integer	PK auto
relation_id	integer	FK → governance_relations.id
checked_at	timestamp	DEFAULT NOW()
checked_by	string	NOT NULL (DOT code hoặc agent)
result	string	NOT NULL (pass/fail/warning)
detail	json	nullable (JSONB)

§6. DOT — 6 CÔNG CỤ TỰ ĐỘNG

#	DOT	Cấp	Trigger	Chức năng
1	DOT-GOV-BOOTSTRAP	B	1 lần (seed)	Đọc KB+PG catalog → seed. Ngoại lệ §10.
2	DOT-GOV-VERIFY	A	Cron daily + on-demand	Kiểm tra toàn bộ governance.
3	DOT-GOV-ONBOARD	B	On INSERT cơ quan mới	Auto đăng ký + 5 hợp đồng mặc định.
4	DOT-GOV-DISCOVERY	A	Cron weekly	Quét PG catalog → phát hiện liên kết vật lý.
5	DOT-GOV-LAW-HEALTH	A	Cron daily	Luật enacted + 0 DOT active = báo đỏ.
6	DOT-GOV-CONFLICT	A	Cron weekly	Scan jurisdiction chồng chéo.

3 VÒNG KHÉP KÍN

Onboarding: Tạo cơ quan → auto đăng ký + 5 hợp đồng → DOT kiểm tra
Monitoring: DOT daily kiểm tra enforcement → vi phạm = system_issues
Discovery: DOT weekly quét mồ côi, biệt lập, 1 chiều

§7. MA TRẬN — 6 BỨC TRANH

Ma trận	Hàng × Cột	Ô = gì	Phát hiện
MTX-CONTRACT	Cơ quan × Cơ quan	✅/❌	Ai chưa hợp tác
MTX-LAW-DOMAIN	Luật × Domain	primary/secondary/❌	Khoảng trống
MTX-LAW-OVERLAP	Luật × Luật	overlap count	Chồng chéo
MTX-LAW-DOT	Luật × DOT type	count	Luật "tủ kính"
MTX-GOV-HEALTH	Cơ quan × Metric	pass/fail	Cơ quan lỗi
MTX-GOV-TOPOLOGY	5 tầng top-down	connected/orphan	Đứt kết nối

§8. TẬN DỤNG PG CATALOG (NT11)

3 rule: catalog-first, source tagging, read precedence. 4-layer abstraction (TD-D). Scan daily + on-demand. PG = SSOT operational. KB = text context.

§9. QUAN HỆ VỚI LUẬT KHÁC

Tận dụng ADDITIVE: Điều 0-G (birth), 13 (meta_catalog), 22 (system_issues), 26 (pivot), 32 (approval), 35 (dot_tools/domains), 36 (collection_registry).

§10. SEED — DOT-GOV-BOOTSTRAP

Đọc KB + PG catalog + collection_registry → seed. Ngoại lệ 1 lần. SAU seed → DOT-GOV-VERIFY ngay → 0 critical = PASS (★ F5). SAU đó mọi thao tác qua DOT.

§11. NỢ KỸ THUẬT

GĐ 1 — Bootstrap (ĐÃ HOÀN TẤT S160)

TD-A (jurisdiction backfill) ✅, TD-B (enforcement backfill) ✅, TD-C (catalog scan) ✅, TD-J (audit partition) ✅.

GĐ 2 — Cải tiến dần (Council vòng 2)

TD	Nội dung	Nguồn
TD-D	v_system_topology Materialized View	GPT+Gemini
TD-E	Nuxt orphan scanner (Đ28 whitelist)	v3.1
TD-F	scope_summary text từng luật	v2.0
TD-G	Dashboard auto-group >20 rows	v3.2
TD-H	Jurisdiction granularity → collection/prefix/species	GPT
TD-I	DOT-LAW-GEN automation (>30 luật)	Gemini
TD-K	dot-law-validator: KB vs PG khớp	Gemini vòng 2
TD-L	governance_audit_log gắn MỌI trigger	Gemini vòng 2
TD-M	Semantic trigger governance_relations	GPT vòng 2
TD-N	Luật Exemption chặt (>10)	GPT vòng 2
TD-O	Amendment chain normative_registry	Gemini+GPT vòng 2
TD-P	Agent rule → Operating Rules formal	GPT vòng 2

§12. PG TRIGGERS — 8 CHẶN

#	Trigger	Bảng	Chặn gì
1	trg_law_enacted_must_have_enforcement	normative_registry	Enacted + 0 DOT → REJECT
2	trg_law_enacted_immutable	normative_registry	Enacted bất biến → REJECT UPDATE (cho phép → retired)
3	trg_jurisdiction_one_primary_per_domain	law_jurisdiction	2 primary cùng domain → REJECT
4	trg_gov_validate_primary_collection	governance_registry	primary_collection không tồn tại → REJECT
5	trg_gov_validate_health_dot	governance_registry	health_dot không tồn tại/inactive → REJECT
6	trg_gov_validate_source_target + trg_gov_manual_no_physical	governance_relations	Trỏ không khí → REJECT. Manual ghi physical → REJECT
7	trg_gov_validate_dot_code	law_dot_enforcement	DOT không tồn tại → REJECT
8	trg_amend_inherit_enforcement_jurisdiction	normative_registry	Enacted + có predecessor → auto copy enforcement + jurisdiction từ code cũ (§5.3.1). Idempotent ON CONFLICT DO NOTHING

CQ2: Agent muốn nhầm → PG reject ở 8 điểm. Không bypass (CẤM --admin).

CHANGELOG

Version	Nội dung
v1.0	S150+ Dự thảo đầu tiên. 4 tầng, 5 ma trận, 3 vòng khép kín.
v2.0-v2.1	+NV5, +NT11, +Glossary, +Council prompt.
v3.0-v3.2	Council vòng 1. +5 tầng. +Relation physical READ-ONLY.
v3.3	Council vòng 2. 6 sửa F1-F6. +12 TD GĐ 2.
★ S157	law_registry → normative_registry (Đ38). VIEW read-only. FK updated.
★ S165	Khôi phục nội dung đầy đủ §1-§12 (trước đó bị cắt cụt).
★ S178-Fix19	+§5.3.1 kế thừa enforcement+jurisdiction khi amend. +Trigger #8. Council GPT 8.7 + Gemini 9.5.